Lưu ý khi dùng thuốc cho người cao tuổi

Sử dụng thuốc để điều trị bệnh và chăm sóc sức khỏe là điều rất cần đối với người cao tuổi. Tuy nhiên, việc hiểu thuốc và số điều cần lưu ý khi dùng thuốc cho người già không phải ai cũng chú ý.

Tuổi già với những ảnh hưởng tới việc dùng thuốc

Các cơ quan trong cơ thể của người già đã suy giảm chức năng đáng kể, dễ dẫn đến hiện tượng chậm đáp ứng rồi lại đáp ứng quá mạnh. Như vậy có nghĩa khi sử dụng thuốc ở người già, liều điều trị sẽ rất gần với liều độc.

Cần hạn chế tối đa việc dùng thuốc cho người cao tuổi

Người già thường mắc nhiều bệnh trong cùng một thời gian, do đó việc sử dụng thuốc điều trị bệnh này, có thể làm nặng thêm bệnh kia. Bên cạnh đó, việc điều trị nhiều loại bệnh sẽ dễ dẫn đến tương tác thuốc có hại.

Bộ máy tiêu hóa của người cao tuổi có nhiều thay đổi do giảm số lượng các tế bào hấp thu kèm theo giảm nhu động ruột, giảm lượng máu tuần hoàn đến ruột… do đó, việc hấp thu trở nên khó khăn và chậm chạp hơn, trong khi thuốc lưu lại trên đường tiêu hóa lâu hơn dễ gây nên biến chứng.

Ở người cao tuổi, khối lượng các mô giảm, do vậy khối lượng nước giảm, khối lượng mỡ tăng lên. Điều này làm các thuốc tan trong nước sẽ bị tăng nồng độ còn các thuốc tan trong mỡ sẽ bị chậm khởi đầu, nhưng lại tăng thời gian tác dụng, dễ dẫn đến tích lũy gây độc.

Chuyển hóa và thải trừ thuốc được thực hiện qua gan và thận là chủ yếu, nhưng ở người già, khối lượng gan và thận đều giảm; lượng máu đến cũng giảm, dễ ảnh hưởng tới chuyển hóa của thuốc dẫn đến tích lũy và gây độc cho 2 cơ quan này.

Nguyên tắc chung dùng thuốc cho người cao tuổi

– Hạn chế tối đa việc dùng thuốc cho người cao tuổi; tránh lạm dụng thuốc, nhất là các thuốc được cho là “thuốc bổ”.

– Nếu phải dùng thuốc cần dùng càng ít loại càng tốt, chọn loại thuốc ít độc và hiệu quả cao.

– Liều dùng phải thích hợp với từng loại bệnh và luôn xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi và hại, chú ý tương tác giữa các loại thuốc, hoạt động của chức năng gan, thận. Không để tình trạng chữa được bệnh này lại nặng thêm bệnh khác.

– Theo dõi, kiểm tra, đánh giá thường xuyên về hiệu quả cũng như tác dụng phụ của thuốc. Với loại thuốc phải dùng kéo dài, nên có thời gian nghỉ thuốc xen kẽ để tránh hiện tượng tích lũy thuốc.

TS. Nguyễn Hải (Theo o2tv.vn)