Thuốc kháng sinh: không nên dùng tùy tiện

Hiện tượng kháng thuốc của vi khuẩn càng ngày càng gia tăng, trong đó có vai trò sử dụng kháng sinh bừa bãi của con người.

Kháng sinh là một chất mà ngay ở nồng độ thấp có khả năng ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn một cách đặc hiệu. Như vậy, ngay từ định nghĩa về kháng sinh đã cho biết vai trò tác dụng của chúng và kháng sinh không phải là loại thuốc dùng để chữa “bách bệnh”.

Thuốc kháng sinh được ví như con dao 2 lưỡi
Thuốc kháng sinh được ví như con dao 2 lưỡi

Trong điều trị, kháng sinh chỉ được dùng để chữa các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc vi nấm gây nên. Một số trường hợp đặc biệt có thể dùng kháng sinh để phòng bệnh, ví dụ bệnh tiêu chảy do vi khuẩn tả có khả năng gây thành dịch. Và trong một số trường hợp đặc biệt khác (hạn hữu) người ta có thể dùng kháng sinh để điều trị dự phòng nhiễm khuẩn sau phẫu thuật bởi cuộc mổ kéo dài nhiều giờ.

Các công bố về cơ chế tác dụng của thuốc kháng sinh chỉ đề cập vai trò tác dụng đối với vi khuẩn (hoặc vi nấm), không có vai trò tác dụng đối với các tác nhân gây bệnh khác như diệt virus hoặc chống dị ứng, sốt, ho.

Các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp có thể sốt, ho bởi vi khuẩn hoặc vi nấm hoặc do virus gây nên, trong đó virus chiếm tỷ lệ cao hơn rất nhiều so với do vi khuẩn. Đó là chưa kể ho do dị ứng (với thời tiết thay đổi, do lạnh, do bụi…), ho do bệnh hen suyễn hoặc ho do tác dụng phụ của thuốc làm giảm huyết áp ví dụ nhóm thuốc ức chế men chuyển (coversyl, renitec, ednyt…).

Vì vậy khi thấy sốt, ho thì chưa dùng kháng sinh vội mà cần khám bệnh để xác định nguyên nhân, nếu là vi khuẩn hoặc vi nấm mới được dùng kháng sinh.

Người ta ví kháng sinh như con dao hai lưỡi, nếu biết sử dụng rất tốt, ngược lại không những bệnh không khỏi mà đôi khi gây nguy hiểm, thậm chí có thể tử vong (sốc dị ứng).

Hiện nay có một số lượng không nhỏ người dân bị bất kỳ bệnh gì cũng dùng kháng sinh và tự mua theo ý thích của mình không cần có đơn của bác sỹ.

Một số không ít người mua kháng sinh chỉ vài viên hoặc vài gói mà bản thân người mua cũng không biết là thuốc gì. Có trường hợp khi dùng kháng sinh thì thích thay đổi kháng sinh liên tục, hôm nay dùng loại này, ngày mai lại dùng loại khác.

Các hành vi này vừa sai về quy định dùng thuốc kháng sinh, vừa làm cho bệnh không khỏi, vừa làm cho tỷ lệ vi khuẩn kháng thuốc gia tăng (trên bản thân người đó, lan ra cả trong bệnh viện và cộng đồng) và ảnh hưởng rất xấu đến sức đề kháng của cơ thể.

Một điều cần lưu ý là bất kỳ loại thuốc nào cũng có thể gây dị ứng, thậm chí gây sốc nhưng nếu dị ứng do kháng sinh thì nhiều khi là cực kỳ trầm trọng, có thể tử vong. Để tránh những rắc rối đó mọi người nên tuân thủ đúng quy định khi sử dụng kháng sinh.

PGS.TS. Bùi Khắc Hậu

Tin bổ ích khác

8 nguyên tắc dùng kháng sinh hiệu quả Chúng ta tìm đến thuốc kháng sinh quá thường xuyên, thêm nữa không phải lúc nào cũng sử dụng theo đúng chỉ định của bác sĩ. Hệ quả vi trùng ngày càng ...
Thu hồi trên toàn quốc 4 loại thuốc kém chất lượng... Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa có quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi trên toàn quốc 4 loại thuốc do các mẫu kiểm nghiệm 4 loại thuốc này cho thấy k...
Nguyên tắc cơ bản tránh kháng thuốc kháng sinh... Kháng thuốc kháng sinh hiện được coi như một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe con người. Những phân tích dưới đây sẽ giúp bạn hiểu tác...
Trẻ uống kháng sinh quá sớm dễ mắc béo phì... Trẻ uống kháng sinh quá sớm có thể bị bệnh béo phì từ lúc còn thơ ấu. Đó là lời cảnh báo dành cho các bà mẹ theo kết quả nghiên cứu trên tạp chí Inter...